Islam Darshan
  • इस्लाम
  • इस्लामचे आधारस्तंभ
  • इस्लामचे आधारस्तंभ

    इस्लामची आध्यात्मिक व्यवस्था मनुष्याच्या आत्म्याला ईश्वराच्या प्रेमाने, आज्ञाधारकतेने आणि त्यांच्या प्रसन्नतेने भरभरून टाकते. व्यक्ती जेव्हा त्याच्या आवडीनिवडींना अल्लाहच्या आवडी निवडीशीं जुळवून घेते तेव्हा ती व्यक्ती इच्छा-आकांक्षांबाबत पावित्र्य प्राप्त करते. अल्लाहच्या आदेशानुसार ती आपले आचरण ठेवते. जणूकाही ती अल्लाहला आपल्या डोळ्यांसमोर पाहत आहे. त्याच्या नाराज होण्याला आणि अप्रसन्नतेला अशा प्रकारे भीत असते जणूकाही अल्लाह त्या व्यक्तीच्या सोबत आहे, प्रत्यक्षात अल्लाहच्या प्रसन्नतेसाठी अतिदक्ष राहते. तहानलेला पाण्याला पाहून त्याकडे धाव घेतो, तसा मनुष्य आपले तन, मन, धन अल्लाहसाठी त्यागून देण्यासाठी सतत तयार राहतो. अशा प्रकारच्या उच्चतर आध्यात्मिकतेला ‘इहसान’ असे म्हटले जाते. या प्रकारच्या पवित्र आणि ईशप्रसन्नतेच्या आध्यात्मिक स्थितीला प्राप्त करण्यासाठी जी पध्दत वापरली जाते त्यास ‘इस्लामचे आधारस्तंभ’ असे म्हणतात.
  • इस्लामचा प्रथम स्तंभ एकेश्वरत्व आणि प्रेषित्व

    एकेश्वरत्वाला आणि प्रेषित्वाला मान्यता तोंडी स्वरूपात दिली जाते. ते त्यांच्या शाब्दिक अर्थापेक्षा जास्त काही सूचित करते. ते तोंडी एकेश्वरत्वाचे आणि प्रेषित्वाचे अभिवचन सर्व प्रेषितांना, ईशग्रंथांना, दूतांना तसेच पारलौकिक जीवन आणि नशीब या सर्वांना मान्यता देते. थोडक्यात, हे इस्लामच्या संपूर्ण श्रध्देलाच मान्यता आहे. कारण जो प्रेषित मुहम्मद (स) यांचे प्रेषित्व मान्य करतो त्याच क्षणी तो या सर्व अदृश्य सत्यतेलासुध्दा मान्य करतो की ज्यांना प्रेषितांनी सर्वांपर्यंत पोहचविले आहेत.
  • इस्लामचा दुसरा स्तंभ नमाज

    नमाज कर्तव्यपूर्तीतील पहिली महत्त्वाची पायरी आहे. दुसरे कोणतेही कर्तव्य याबरोबरीचे नाही. श्रध्दावंताचे (मुस्लिम) प्रत्येक कृत्य आज्ञाधारकता आहे. परंतु प्रार्थनेचे (नमाज) कृत्य सर्व कृत्यांपेक्षा श्रेष्ठतम आहे. नमाज प्रार्थना म्हणजे अल्लाहशी दृश्य स्वरुपात आणि परिणामस्वरूपात शरणागती आहे. नमाजकडे एक दृष्टीक्षेप या सत्यतेला स्पष्ट करते. नम्रता, लीनता, स्तुती आणि स्तुतीगान हे सिध्द करते की दास्यतेचे आणि विनम्रतेचे दुसरे एखादे असे नमाजच्या स्वरूपातील उदाहरण मिळणे अशक्य आहे. नमाजमध्ये झुकून दोन्ही हाथ बांधून उभे राहणे, कृतज्ञतापूर्वक नतमस्तक होणे, नम्रतेने नतमस्तक (सजदा) होणे आणि सातत्याने स्तुतीगान आणि प्रेमपूर्वक अल्लाहची भीती बाळगून असणे ही सर्व नमाजची अंगभूत लक्षणे आहेत. दिव्य कुरआन आणि प्रेषितकथन (हदीस) हे नमाजच्या सद्गुणांनी आणि सर्वोत्कृष्ठतेने भरलेले आहेत.
  • इस्लामचे तिसरे स्तंभ जकात

    जकातचे महत्त्व: इस्लाममध्ये प्रार्थनेपेक्षा म्हणजेच नमाजपेक्षा इतर कोणतेही कृत्य जास्त महत्त्वाचे नाही याबद्दल सविस्तर उल्लेख मागील प्रकरणात झाला आहे. म्हणून जकात आणि नमाजचे महत्त्व एकसारखेच आहे असे म्हणणे तर्कशुध्द होणार नाही. परंतु आपण कुरआनची याविषयीची संकेतवचने आणि हदीसचा विचार करता चटकन लक्षात येते की नमाजनंतर जकातचे स्थान आहे. दिव्य कुरआन श्रध्देचा उल्लेख करताना अनेकदा दोन धर्माचरणांचा उल्लेख लगेच सोबत देतो. ते म्हणजे नमाज आणि जकात. निष्ठावंत मुस्लिमांची प्रतिमा दिव्य कुरआन खालीलप्रमाणे स्पष्ट करीत आहे,
  • जकातचे व्यवस्थापन

    इस्लामने अगदी स्पष्ट आदेश जकात कशी जमा करावी आणि कशी खर्च करावी याबद्दल दिलेले आहेत. जकातव्यतिरिक्त दानधर्म करण्यास प्रत्येकजण स्वतंत्र आहे. हे स्वातंत्र्य जकातसाठी दिले गेलेले नाही. या बाबतीत जकातचे व्यवस्थापन हे नमाज सामुदायिकरित्या कायम करण्यासारखे आहेत. ही सामुदायिक व्यवस्था आहे. इस्लामी शासन आपल्या महसूल खात्यातर्फे जकात गोळा करते आणि गरजूंना त्याचे वाटप करते. शासनाला जकात देणे अनिवार्य आहे.
  • इस्लामचा पाचवा आधारस्तंभ हज (पवित्र यात्रा)

    ‘हज’चा अर्थ होतो पवित्र स्थानाला भेट देणे. या उपासनापध्दतीला हज असे म्हणतात, कारण त्यात पवित्र स्थान काबागृहाची यात्रा अभिप्रेत आहे. महत्त्व: प्रत्येक श्रध्दावंताचे कर्तव्य आहे की त्याने आयुष्यात एकदा हजयात्रा करावी, जर तो प्रौढ असेल आणि त्याची तितकी आर्थिक क्षमता असेल. एखादी प्रौढ आणि आर्थिक सक्षम व्यक्ती काबागृहाची यात्रा (हज) करत नाही तर ती व्यक्ती आज्ञाधारक (मुस्लिम) राहण्याचा दावा करू शकत नाही. कुरआन स्पष्टोक्ती आहे,
  • नमाज

    स्मरण: मानवीय जीवनाचे उपासनेत परिवर्तन करण्यासाठी सर्वप्रथम त्याच्या विचारबुद्धीत ही जाणीव प्रत्येक क्षणी व प्रत्येक वेळी ही बाब स्पष्ट, ताजी, सजीव आणि क्रियाशील असावी की, तो ईश्वराचा दास असून त्याला या जगात जे काही करावयाचे आहे, ते एक दास आणि सेवकाचेच कार्य करावयाचे आहे. या दासत्वाची त्यास वारंवार जाणीव करून देण्याचे कारण असे की, वस्तुतः तो ज्याचा दास आहे तो त्याच्या दृष्टिसमोर नसतो, तसेच त्याच्या पंचेंद्रियांपासून दूर असतो.
  • मान्यताप्राप्त नमाज

    इस्लामला अभिप्रेत खरी नमाज कोणती आहे. प्रत्येकजण जो माणसासारखा दिसतो तो खऱ्या अर्थाने मनुष्य नसतो. त्याच प्रमाणे नमाज सारखी दिसणारी प्रार्थना ही खरी नमाज आहे असे नाही. नमाज जी अल्लाहने दिलेली आहे आणि जे स्तंभ नव्हे तर अत्यंत महत्त्वाचे इस्लामचे स्तंभ आहे, तिला पूर्णपणे तिच्या स्वरूपात औचित्यपूर्ण अदा करणे आवश्यक आहे. नमाजला व्यवस्थित अदा करण्यासाठी कुरआनने एक विशिष्ट शब्द वापरला आहे.
  • रोजा (उपवास)

    सर्वच प्रेषितांच्या काळात ‘रोजा’ अनिवार्य स्वरुपात होता आणि प्रेषित मुहम्मद (स) यांच्यावरसुद्धा ही उपासना अनिवार्य करण्यात आली. दिव्य कुरआनात म्हटले आहे की, ‘‘रोजा तुमच्यावर अनिवार्य करण्यात आला, जसा तुमच्या पूर्वीच्या लोकांवर करण्यात आला होता.’’ (संदर्भ : दिव्य कुरआन)
  • इस्लामचा चौथा आधारस्तंभ सौम (रोजा) - उपवास

    सौम अथवा सियाम याचा अर्थ होतो आराम करणे. मनुष्य उपवासाच्या कालावधीत खाणे, पिणे आणि समागम करणे यास पहाटेपासून ते संध्याकाळपर्यंत आराम देतो. रोजाची वैशिष्ट्ये: कुरआनने रोजाविषयीचे अनेक फायदे आणि लाभदायक गोष्टी वर्णन केलेल्या आहेत. त्यातील काही मौलिक महत्त्वाच्या आहेत. रोजाचे महत्त्व समजण्यासाठी त्याची सुधारणात्मक वैशिष्ट्ये पाहणे आवश्यक आहे.

Multimedia

  • इस्लाम फॉर आल - Eng. Taufiq Aslam Khan

  • Islam the only way to Salvation - Mateen Shaikh

  • Belive in Allah then Come in Masjid

Copyright © 2015 Islamdarshan. All Rights Reserved. [Best viewed in IE 10+, Firefox 20+, Chrome , Safari5+, Opera12+ ]