Islam Darshan

राजकारण धर्मकारणाचा अविभाज्य अंग

Published : Saturday, Apr 16, 2016

सार्वभौमत्व हा अल्लाहचा मौलिक विशेष गुण आहे आणि तो मनुष्याच्या राजकीय जीवनाचा मूलाधार सूचित करतो की अल्लाहच्या सार्वभौमत्वात कोणी दुसरा भागीदार नाही. हा या सत्याचा दाखला आहे की मनुष्याचे राजकीय जीवन धर्माच्या कक्षेतील आहे. धर्मापासून राजकारणाला वेगळे यामुळेच करणे अशक्य आहे. आपण जर धर्म आणि राजकारण वेगवेगळे ठरविले तर अल्लाहच्या सार्वभौमत्वाला काही अर्थ राहात नाही. दिव्य प्रकटनात राजकीय तत्त्वांचा समावेश आहे, तसेच इस्लामची एक परिपूर्ण राजकीय व्यवस्था आहे. धर्म आणि राजकारणाची फारकत करणे इस्लामविरोधी आहे. राजकीय व्यवस्थेविना खऱ्या आणि पूर्ण इस्लामची कल्पना करणेसुध्दा अशक्य आहे. आपण सदृढ माणसाची प्रतिमा डोळ्यांपुढे उभी करताना त्याला पूर्ण रूपात पाहतो, त्याच्या शरीराचे दोन अवयव वेगळेवेगळे करून नव्हे.

वरील विवेचनावरून हे स्पष्ट झाले की सार्वभौम सत्ते (राजकीय सत्ता) विना धर्माच्या अनेक आदेशांचे पालन होऊच शकत नाही. आणि आपण हेसुध्दा पाहिले आहे की इस्लामच्या एखाद्या भागाचे पालन करून इतर भागांकडे दुर्लक्ष करणे गैरइस्लामी कृत्य आणि महापाप आहे. काय याचा अर्थ असा होत नाही की राजनीती इस्लाम धर्माचा अंगभूत आणि अविभाजित भाग आहे? राजनीती राजकारणात तेव्हाच महत्त्वपूर्ण ठरते जेव्हा मानवी जीवन आणि इस्लामच्या आदेशांची उपयुक्तता राजकीय सत्तेवरच अवलंबून असते.

जेव्हा आपण इस्लाम धर्मात राजकारणाचे महत्त्व आणि त्याच्या कार्यक्षेत्राबद्दल माहिती करून घेतो तेव्हा माननीय उमर (र.) यांच्या त्या कथनातील सत्यतेची आपणास जाणीव होते. ते म्हणतात, ‘‘इस्लामचे जमातविना (समाज) आणि राजकारण म्हणजेच समाजकारणविना अस्तित्व शक्य नाही आणि इस्लामी राष्ट्रा (जमात) चे अस्तित्व नेता (अमीर) विना अशक्य आहे.’’

काब अलअहबार (र.) यांनी वरील सत्यवचन स्पष्ट करताना सांगितले,

‘‘इस्लाम, राज्यशासन आणि प्रजा ही एका तंबूसारखी आहे. इस्लाम तंबू आहे, खांब राज्यशासन आहे आणि खुंटी प्रजा आहे. दोघाव्यतिरिक्त एक त्याच्या स्थितीत व्यवस्थित राहूच शकत नाही.’’ (अल फरिद, खंड - १)

अशा प्रकारे इस्लामला जर राजकारणापासून आणि राज्य शासनापासून वेगळे केले तर शिल्लक राहते ते इस्लामचे विद्रुप आणि बनावटी स्वरुप! अल्लाहने अवतरित केलेला इस्लाम अजिबात शिल्लक राहात नाही. शिल्लक राहात नाही तो इस्लाम जो कुरआन बरहुकूम आहे! शिल्लक राहात नाही तो इस्लाम ज्याला प्रेषित मुहम्मद (स.) यांनी आपल्या आचरणात आणून आदर्श निर्माण केला होता. इस्लाम त्याच्या मूळ आणि खऱ्या स्वरुपात तेव्हाच पाहावयास मिळेल जेव्हा सार्वभौम राज्यसत्ता त्याच्या पाठीमागे असेल.

इस्लामचे दुसरे क्रांतिकारक स्वाभाविक गुणवैशिष्ट्य आहे त्याचे राजकीय सत्तेविषयीचे धोरण. इस्लामला राज्यसत्ता म्हणजे जगात मिळालेले फळ आहे असे मान्य नाही, तर धार्मिक कृत्य आहे अशी इस्लामची मान्यता आहे. राजकारण हे तिरस्कार आणि घृणा करण्यासारखे अथवा राजकाराणापासून अलिप्त राहाणे इस्लामला मान्य नाही. राजकारण एक हवीहवीशी व आवडीची आणि जवळची गोष्ट आहे. इस्लाम राजकारणाशी संबंध तोडत नाही तर इस्लामला राज्यसत्ता प्राप्त करण्याची प्रखर इच्छा असते. जोपर्यंत राज्यसत्ता आपल्या हातात नाही तोपर्यंत इस्लाम आपले अस्तित्व दाखवू शकत नाही. अशा प्रकारे इस्लाम आणि राजसत्तेचे अतुट नाते आहे.

संबंधित लेख

  • गुन्हेगारी निर्मूलनात इस्लामी भक्तीची भूमिका

    इस्लाम हे केवळ काही श्रद्धा आणि विचारसरणी आत्मसास करण्याचे नाव नसून या श्रद्धा आणि विचारसरणी माणसाला सदाचारासाठी प्रेरित करतात. त्याच्यावर योग्य आचरण करण्याची जवाबदारी टाकतात. या जवाबदार्यांचे दोन प्रकार करण्यात आले आहेत. प्रथम प्रकार म्हणजे ईश्वराप्रति मानवाची जवाबदारी आणि द्वितीय प्रकार म्हणजे मानवाची मानवाप्रति जवाबदारी होय. प्रथमोल्लेखित जवाबदारी पूर्ण करण्यासच ईश्वराची भक्ती वा पूजा म्हणतात. म्हणजेच ईश्वराचा मानवावरील हा अधिकार होय. तसेच द्वितीयोल्लेखित जवाबदारी म्हणजे मानवाचा मानवांप्रति अधिकार, अर्थातच मानवांचे अधिकार पूर्ण करणे होय.
  • माननीय अब्दुल्लाह बिन अब्बास(र.) दिव्य कुरआनाचे प्रवक्ते

    श्रद्धावंतांची माता सन्माननीय मैमुना(र.)यांचे एक किशोरवयीन भाचे होते. त्या आपल्या या भाच्यावर जिवापाड प्रेम करीत असत. या भाच्याचेसुद्धा आपल्या मावशीवर आणि आपल्या मावसा असलेल्या आदरणीय प्रेषित मुहम्मद(स.) यांच्यावर खूप प्रेम होते. म्हणूनच ते आपल्या मावशी मावसाच्या घरीच जास्त वेळ काढीत आणि त्यांची छोटी-मोठी कामेसुद्धा हसत-बागडत करीत असत. मोबदल्यात आदरणीय प्रेषितांचा आशीर्वाद घेत असत.
Copyright © 2015 Islamdarshan. All Rights Reserved. [Best viewed in IE 10+, Firefox 20+, Chrome , Safari5+, Opera12+ ]