Islam Darshan

हिदुस्थानाची प्राचीन परंपरा

Published : Sunday, Mar 06, 2016

दिव्य कुरआनने प्रदान केलेल्या प्रकाशात जेव्हा आम्ही हिदुस्थानाच्या प्राचीन आणि आधुनिक परंपरा व रूढीचे निरीक्षण करतो तेव्हा त्यात आम्हाला सत्याच्या उरलेल्या खाणाखुणा ठळकपणे दिसतात. विविध रूढी परंपरा आणि कल्पनांमुळे सत्याला किती का शंकास्पद केले असले तरी सत्याच्या खाणाखुणा पूर्णपणे पुसल्या गेल्या जात नाही.

एकेश्वरवादाच्या श्रध्देनंतर आखिरत-परलोकाची धारणा/विश्वास इस्लामी आवाहनाचा अत्यंत महत्त्वपूर्ण आधार आहे. विभिन्न कारणांनी परलोका-संबंधीच्या श्रध्देविरुध्द असलेल्या कल्पना हिदुस्थानात रूढ होत गेल्या आहेत यात शंका नाही, तरी सुध्दा ‘परलोका’ ची कल्पना हिदुस्थानी बुध्दी व मनातून नाहीशी होऊ शकली नाही, ही वस्तुस्थिती आहे. वैचारिक मतभिन्नतेमुळे आखिरत परलोकांच्या विश्वासावर अत्यंत वाईट परिणाम झाले आहेत यात शंका नाही. परंतु असे असतानाही हल्ली सुध्दा अंतःकरणातून तोच स्वर निघत आहे. म्हणून परलोकाच्या विश्वासाचे श्रेष्ठत्व व तिची सत्यता अशा प्रकारे स्पष्ट केली जावी की जेणेकरून लोकांच्या मनातील शंकाकुशंकाचे निरसन व्हावे. त्यांनी त्या विश्वासाला आपली हरवलेली संपत्ती समजावे, ही गोष्ट आवश्यक ठरते. आम्ही याठिकाणी काही अशा गोष्टी प्रस्तुत करू इच्छितो की जेणेकरून कल्पना येऊ शकेल की हिदुस्थानाच्या प्राचीन परंपरेनुसार आखिरत-परलोकाची श्रध्दा ही एखादी अनोळखी विश्वास व श्रध्दा आहे असे नाही तर याउलट ती येथील सर्वाधिक प्राचीन आणि मूळ श्रध्दा राहिली आहे. तत्त्वज्ञानांची याठिकाणी काही अशा प्रकारे वाढ झाली की सदरहू श्रध्दा त्यात झाकली गेली. किबहुना ती परस्पराविरुध्द विचारांदरम्यान गुंतागुंताची बनली. जे लोक सत्याचे आवाहन करण्यासाठी उभे राहतील त्यांनी योग्य विश्लेषण व शहानिशा करून स्पष्ट केले पाहिजे की या संबंधात वाट चुकणार्यांची कोणत्या ठिकाणी व कशा प्रकारे दिशाभूल झाली आहे. तसेच परलोकाची चैतन्यमय श्रध्दा नाहिशी झाल्यामुळे कशा प्रकारे सत्य धर्म अंधःकारात जाऊन पडला आहे. त्यामुळे वास्तविक धार्मिक भावना व लोकांच्या विचार व आचारांवर अत्यंत अनिष्ट परिणाम उमटले आहेत, हे स्पष्ट केले पाहिजे.

वास्तविक ‘श्रध्दे’पासून दूर राहून माणसाने इतर कोणत्याही श्रध्देचा अवलंब केला तर ती सत्याच्या तुलनेत निकृष्ट आणि खालच्या दर्जाचीच राहील. अशा निकृष्ट ‘श्रध्दे’च्या प्रभावाखाली असणारी मने सुध्दा खालच्या पातळीकडेच झुकलेली राहतील. अशा अवस्थेत जगणारा माणूस आपल्यासाठी जी जीवन पध्दती आणि तत्वज्ञानाचे नियोजन करील त्यात सुध्दा उच्चता आणि विशालतेचे वैभव राहू शकत नाही. मानवी प्रकृतीस्वभाव त्या सुख व समाधानाला आणि शांती व चैतन्याला सातत्याने शोधत आहे. ते प्राप्त करुन देण्यास कारणीभूत ठरेल अशी त्याच्याकडून अपेक्षा केली जाऊ शकत नाही.

संबंधित लेख

  • इस्लामी राजकीय व्यवस्था

    इस्लामची राजकीय व्यवस्था ही दोन मूळ सत्यांवर आधारीत आहे. ते खालीलप्रमाणे आहेत. १) अल्लाहचे स्वतःचे स्थान आणि मानवी विश्व - अल्लाह मनुष्याचा आणि ह्या विश्वाचा फक्त निर्माता आणि नियंताच नाही तर खरा मालक व शासकसुध्दा आहे. २) मनुष्याचे स्वतःचे स्थान - मनुष्याला ह्या विश्वात (पृथ्वीवर) अल्लाहने फक्त निर्माण केले आहे असे नाही तर मनुष्य अल्लाहचा नम्र दास आहे आणि अल्लाहचा या पृथ्वीवर प्रतिनिधी (खलिफा) आहे.
  • इस्लाममध्ये नातलगांचे अधिकार

    कुरआन आणि प्रेषितवचन संग्रहात वारंवार नातलगांचे अधिकार जोपासण्याची ताकीद करण्यात आली आहे. त्यांच्याशी संबंधविच्छेद करण्याची मनाई करण्यात आली आहे. ईश्वराने कुरआनात स्पष्टपणे म्हटले आहे, ‘‘निश्चितच ईश्वर न्याय आणि भलाई तसेच नातलगांचे हक्क अदा करण्याची आज्ञा देतो.‘‘(संदर्भ : सूरह-ए-नहल - ९०)
Copyright © 2015 Islamdarshan. All Rights Reserved. [Best viewed in IE 10+, Firefox 20+, Chrome , Safari5+, Opera12+ ]