Islam Darshan

हिदुस्थानाची प्राचीन परंपरा

Published : Sunday, Mar 06, 2016

दिव्य कुरआनने प्रदान केलेल्या प्रकाशात जेव्हा आम्ही हिदुस्थानाच्या प्राचीन आणि आधुनिक परंपरा व रूढीचे निरीक्षण करतो तेव्हा त्यात आम्हाला सत्याच्या उरलेल्या खाणाखुणा ठळकपणे दिसतात. विविध रूढी परंपरा आणि कल्पनांमुळे सत्याला किती का शंकास्पद केले असले तरी सत्याच्या खाणाखुणा पूर्णपणे पुसल्या गेल्या जात नाही.

एकेश्वरवादाच्या श्रध्देनंतर आखिरत-परलोकाची धारणा/विश्वास इस्लामी आवाहनाचा अत्यंत महत्त्वपूर्ण आधार आहे. विभिन्न कारणांनी परलोका-संबंधीच्या श्रध्देविरुध्द असलेल्या कल्पना हिदुस्थानात रूढ होत गेल्या आहेत यात शंका नाही, तरी सुध्दा ‘परलोका’ ची कल्पना हिदुस्थानी बुध्दी व मनातून नाहीशी होऊ शकली नाही, ही वस्तुस्थिती आहे. वैचारिक मतभिन्नतेमुळे आखिरत परलोकांच्या विश्वासावर अत्यंत वाईट परिणाम झाले आहेत यात शंका नाही. परंतु असे असतानाही हल्ली सुध्दा अंतःकरणातून तोच स्वर निघत आहे. म्हणून परलोकाच्या विश्वासाचे श्रेष्ठत्व व तिची सत्यता अशा प्रकारे स्पष्ट केली जावी की जेणेकरून लोकांच्या मनातील शंकाकुशंकाचे निरसन व्हावे. त्यांनी त्या विश्वासाला आपली हरवलेली संपत्ती समजावे, ही गोष्ट आवश्यक ठरते. आम्ही याठिकाणी काही अशा गोष्टी प्रस्तुत करू इच्छितो की जेणेकरून कल्पना येऊ शकेल की हिदुस्थानाच्या प्राचीन परंपरेनुसार आखिरत-परलोकाची श्रध्दा ही एखादी अनोळखी विश्वास व श्रध्दा आहे असे नाही तर याउलट ती येथील सर्वाधिक प्राचीन आणि मूळ श्रध्दा राहिली आहे. तत्त्वज्ञानांची याठिकाणी काही अशा प्रकारे वाढ झाली की सदरहू श्रध्दा त्यात झाकली गेली. किबहुना ती परस्पराविरुध्द विचारांदरम्यान गुंतागुंताची बनली. जे लोक सत्याचे आवाहन करण्यासाठी उभे राहतील त्यांनी योग्य विश्लेषण व शहानिशा करून स्पष्ट केले पाहिजे की या संबंधात वाट चुकणार्यांची कोणत्या ठिकाणी व कशा प्रकारे दिशाभूल झाली आहे. तसेच परलोकाची चैतन्यमय श्रध्दा नाहिशी झाल्यामुळे कशा प्रकारे सत्य धर्म अंधःकारात जाऊन पडला आहे. त्यामुळे वास्तविक धार्मिक भावना व लोकांच्या विचार व आचारांवर अत्यंत अनिष्ट परिणाम उमटले आहेत, हे स्पष्ट केले पाहिजे.

वास्तविक ‘श्रध्दे’पासून दूर राहून माणसाने इतर कोणत्याही श्रध्देचा अवलंब केला तर ती सत्याच्या तुलनेत निकृष्ट आणि खालच्या दर्जाचीच राहील. अशा निकृष्ट ‘श्रध्दे’च्या प्रभावाखाली असणारी मने सुध्दा खालच्या पातळीकडेच झुकलेली राहतील. अशा अवस्थेत जगणारा माणूस आपल्यासाठी जी जीवन पध्दती आणि तत्वज्ञानाचे नियोजन करील त्यात सुध्दा उच्चता आणि विशालतेचे वैभव राहू शकत नाही. मानवी प्रकृतीस्वभाव त्या सुख व समाधानाला आणि शांती व चैतन्याला सातत्याने शोधत आहे. ते प्राप्त करुन देण्यास कारणीभूत ठरेल अशी त्याच्याकडून अपेक्षा केली जाऊ शकत नाही.

संबंधित लेख

  • ईश्वराला रचनात्मकता प्रिय आहे तर विघातकता अप्रिय आहे

    स्वामी व मालक म्हणून त्याची अशी इच्छा आहे की, त्याच्या जगाची व्यवस्था चोख केली जावी, तिला जास्तीतजास्त सावरले जावे, त्याने प्रदान केलेल्या साधनांना आणि त्याने दिलेल्या शक्ती व गुणांचा जास्तीतजास्त चांगल्या पध्दतीने उपयोग केला जावा. तो या गोष्टीला मुळीच पसंत करीत नाही की, त्याच्या जगात बिघाड व्हावा, त्याला उजाड व ओसाड केले जावे, त्याच्या जगाचे अव्यवस्थेने, दुर्गंधी व घाणीने आणि जुलूम व अत्याचारींनी वाटोळे करून टाकावे.
  • ईश्वरासंबंधीची कर्तव्ये

    ईश्वरासंबंधीचे माणसाचे सर्वप्रथम कर्तव्य असे आहे की माणसाने केवळ त्यालाच ईश्वर मानावे व त्या ईशत्वात अन्य कोणासही सहभागी करू नये. आम्ही मागे सांगितल्याप्रमाणे ‘ला इलाहा इल्लल्लाह’ म्हणजे ‘अल्लाहखेरीज अन्य कोणीही ईश्वर नाही’, या ईशवचनावर ईमान धारण केल्याने या कर्तव्याची पूर्तता होते. ईश्वरासंबंधीचे माणसाचे दुसरे कर्तव्य असे आहे की, ईश्वराकडून जे आदेश येतील त्या सर्वांचा मनःपूर्वक स्वीकार केला जावा. हे कर्तव्य, अल्लाहचे प्रेषित (स.) वर ईमानधारण केल्याने पूरे होते. हे हक्क ‘‘मुहम्मदुर्रसूल्लल्लाह’’ (मुहम्मद ईश्वराचे प्रेषित आहे) यावर ईमान धारण केल्याने अदा होते. याबाबतीत मागे आम्ही तपशीलाने विवरण केलेलेच आहे. ईश्वरासंबंधीचे तिसरे कर्तव्य असे की त्याच्या आज्ञांचे पालन केले जावे. ईशग्रंथ पवित्र ‘कुरआन’ व प्रेषित मुहम्मद (स.) यांचा उक्ती व आचरण (सुन्नत) संग्रह व नियमांचे पालन केल्याने, हे कर्तव्य पार पडते. याकडेही आम्ही मागे निर्देश केलेला आहे. ईश्वरासंबंधी चौथे कर्तव्य हे की, त्याची उपासना केली जावी. मागील प्रकरणात निर्देश केल्याप्रमाणे या कर्तव्याची पूर्तता होण्यासाठी काह
Copyright © 2015 Islamdarshan. All Rights Reserved. [Best viewed in IE 10+, Firefox 20+, Chrome , Safari5+, Opera12+ ]