Islam Darshan

आक्रमक हल्लेखोरी आणि याची शिक्षा

Published : Friday, Mar 04, 2016

इस्लामने ज्याप्रमाणे इतरांचे प्राण घेण्याची शिक्षा तजवीज केली आहे, त्याचप्रमाणे शारीरिक क्षती पोचविण्याची, अवयव कापण्याची वा इतर प्रकारची शारीरिक पीडा देण्याचीसुद्धा शिक्षा लागू केली आहे. अर्थातच या शिक्षेस ‘किसास‘(बदला घेण्याची) शिक्षा, ‘दैयत‘(खून वा क्षतीभरपाईची) शिक्षा म्हटले गेले आहे. ईश्वराने कुरआनात म्हटले आहे,‘‘आणि तौरातमध्ये यहुद्यांवर हा आदेश लिहिण्यात आला होता की, प्राणाच्या बदल्यात प्राण, डोळ्याच्या बदल्यात डोळा, नाकाच्या बदल्यात नाक, कानाच्या बदल्यात कान, दाताच्या बदल्यात दात आणि सर्वच जखमांसाठी बरोबरीचा बदला होय. मग जो ‘किसास‘चा सदका करील. ते त्याच्याकरीता प्रायश्चित्त आहे आणि जे ईश्वराच्या कायद्यानुसार निवाडा करीत नाहीत, तेच अत्याचारी आहेत.”(संदर्भ : सूरह-ए-माइदा - ४५)

जखम व तिचे प्रकार

इस्लामी कायद्यात जखमांचे विविध प्रकार वर्णन करण्यात आलेले असून त्यांचा दर्जा ठरविण्यात आला आहे.

  1. एखादा अवयव शरीरापासून विभक्त करणे, उदाहरणार्थ, हात कापणे, डोळा फोडणे वगैरे.
  2. शरीराचा एखादा अवयव निकामी करणे. उदाहरणार्थ, एखाद्या अवयवास अशाप्रकारे क्षती पोचविणे की, तो निकामी व्हावा. म्हणजेच ऐकू न येणे, हाताने पकडता न येणे, पायाने चालता न येणे, डोळ्याने न दिसणे, कानाने ऐकू न येणे, समागम करता न येणे, बोटांनी पकडता न येणे वगैरे.
  3. शरीराच्या वरच्या भागावर अथवा चेहर्यावर जखम करणे. यात रक्त वाहणे, मांसाचा लचका तोडणे वगैरे सामील आहे.
  4. डोक्याच्या खाली जखम करणे. उदाहरणार्थ छाती व पोट फाडणे, क्षती पोचविणे वगैरे.
  5. मामुली चोप देणे वगैरे.

शारीरिक जखमांवर लागू करण्यात आलेली शिक्षाहत्येप्रमाणेच शारीरिक क्षती पोचविण्याच्या शिक्षेसाठी अटी व शर्ती लागू आहेत. यामध्येसुद्धा जाणूनबुजून, चुकून व नकळत होणार्या हत्येच्या अपराधांप्रमाणेच शिक्षा लागू करण्यात आली आहे.
जखम पोचविण्याची शिक्षा ‘किसास‘ होय

अर्थातच ‘किसास‘ म्हणजे बदला आणि तोही तंतोतंत. जेवढ्या प्रमाणात जखम करण्यात आली असेल, अगदी त्याच प्रमाणात अपराध्यास जखम करून शिक्षा देण्यात येईल, किंवा क्षतीग्रस्ताने संमती दिल्यास ‘दैयत‘ म्हणजेच जखमेची आर्थिक भरपाई देण्यात येईल अथवा क्षतीग्रस्ताने माफ केल्यास अपराध्यास माफ करण्यात येईल.

संबंधित लेख

  • गुन्हेगारी निर्मूलनात इस्लामी भक्तीची भूमिका

    इस्लाम हे केवळ काही श्रद्धा आणि विचारसरणी आत्मसास करण्याचे नाव नसून या श्रद्धा आणि विचारसरणी माणसाला सदाचारासाठी प्रेरित करतात. त्याच्यावर योग्य आचरण करण्याची जवाबदारी टाकतात. या जवाबदार्यांचे दोन प्रकार करण्यात आले आहेत. प्रथम प्रकार म्हणजे ईश्वराप्रति मानवाची जवाबदारी आणि द्वितीय प्रकार म्हणजे मानवाची मानवाप्रति जवाबदारी होय. प्रथमोल्लेखित जवाबदारी पूर्ण करण्यासच ईश्वराची भक्ती वा पूजा म्हणतात. म्हणजेच ईश्वराचा मानवावरील हा अधिकार होय. तसेच द्वितीयोल्लेखित जवाबदारी म्हणजे मानवाचा मानवांप्रति अधिकार, अर्थातच मानवांचे अधिकार पूर्ण करणे होय.
  • इस्लाम आणि मानवजातीची एकता

    भूतकाळ, वर्तमान काळ आणि भविष्य काळातील सर्व माणसांना जर एका ठिकाणी एकत्र जमा केले गेले आणि त्यांना त्यांच्या भावना व अनुभव आणि त्यांच्या गरजांच्या बाबतीत प्रश्न विचारला गेला तर सर्वांची उत्तरे एकसारखी असतील. कोणताही माणूस असा निघणार नाही जो आनंद व दुःखाच्या भावना आणि नैसर्गिक आवश्यकतांपासून मुक्त असेल अथवा त्याच्या भावना दुसऱ्यांच्या भावनांपासून आणि त्याच्या नैसर्गिक गरजा दुसऱ्यांच्या नैसर्गिक गरजांपासून भिन्न असतील. परंतु असे असून सुद्धा माणसे वेगवेगळ्या जाती व टोळ्यांत विभाजित झाले आहेत आणि प्रत्येक जात दुसऱ्या जातीशी युद्धात निमग्र आहे.
Copyright © 2015 Islamdarshan. All Rights Reserved. [Best viewed in IE 10+, Firefox 20+, Chrome , Safari5+, Opera12+ ]