Islam Darshan

नातेवाईकांशी सद्व्यवहाराची आज्ञा

Published : Sunday, Feb 14, 2016

पवित्र कुरआनात वारं-वार आदेश दिला गेला आहे की, नातेवाईकांचे अधिकार आणि हक्क अदा केले जावेत. सांगितेल गेले,

‘‘आणि नातेवाईकांचे हक्क अदा करा.’’ (कुरआन १७-२६)

हिच गोष्ट सूरह १६ (नहल) आयत ९० मध्ये आहे.

अर्थात अल्लाहचा आदेश आहे की, नातेवाईकांचा हक्क अदा करा. हे हक्क व अधिकार परिस्थितीच्या दृष्टीने वैधानिक आणि नैतिक दोन्ही प्रकारांचे आहेत.

आप्तसंबंधी (नातेवाईक) आणि कुटंबातील लोक लांबचे असोत अथवा जवळचे, त्यांच्याशी सद्व्यवहार, सहानुभूती आणि शुभचितनाचा व्यवहार अवलंबविला जाईल आणि त्यांच्या सुख-दुःखात सहभाग घेतला जाईल. अल्लाहचे प्रेषित मुहम्मद (स) यांनी ज्या गोष्टींची शिकवण दिली त्या गोष्टींमध्ये ही गोष्ट सुद्धा सम्मिल्लीत (सामील) आहे.

‘‘आई-वडिलांशी चांगला व्यवहार करा आणि नातेवाईकांशी......’’ (कुरआन २-८३)

आप्तस्वकियांशी (नातेवाईकांशी) केला जाणारा हा ‘सद्व्यवहार’ यास इस्लामी परिभाषेत ‘‘सिलारहमी’’ शब्दाने अभिव्यक्त केले जात असते.

आप्तस्वकीयांशी (नातेवाईकांशी) अत्यंत चांगला व्यवहार करणार्यांची प्रशंसा केली गेली आहे.

पवित्र कुरआनत आहे,

‘‘ते जोडतात त्या संबंधांना (नात्यांना) ज्यांना जोडण्याचा अल्लाहने आदेश दिला आहे आणि आपल्या पालनहार अल्लाहचे भय बाळगतात.’’ (कुरआन १३-२१)

वास्तवात इस्लाम हे इच्छितो की समाजाचा प्रत्येक तो व्यक्ति ज्याची भौतिक दृष्टया व आर्थिक दृष्टीने चांगली परिस्थिती आहे तो कुटूंबाचा तथा परिवाराच्या त्या लोकांची सहायता करेल जे गरजू (मोहताज) आहेत आणि त्यांना या योग्य बनवावे की जीवनाच्या व्यवहारात (व्यापार-विनिमयात) ते आपले कर्तव्य पूर्ण करू शकावेत.

संबंधित लेख

  • इस्लाम पहिल्या चार खलीफांच्या कारकिर्दीबरोबरच समाप्त झाला नाही

    इस्लामी पद्धतीबाबत आणखी एक गैरसमज आढळून येतो, आरंभीच्या चार खलीफांच्या कारकिर्दीचा काळ व माननीय उमर बीन अब्दुल अजीज (र) यांच्या अल्पशा कारकिर्दीचा काळ सोडला तर इस्लामी पद्धत कधी पूर्णपणे स्थापन झालीच नाही, असही म्हटले जाते. पण असे म्हणणारे लोक ही गोष्ट विसरतात की पहिल्या चार खलीफानंतर व माननीय उमर बिन अब्दुल अजीज (र) यांच्या नंतर धर्म किवा जीवनपद्धतीच्या रुपाने इस्लामचा संपूर्ण लोप झाला नव्हता, उलट तो तशाचा तसाच होता. इस्लामी दृष्टिकोनातून पहिल्या चार खलीफांच्या कालानंतर त्या शासन पद्धतीत काही अंशाने अगर पूर्णपणे एक विमनस्क व रोगट परिवर्तन घडून आले होते. परंतु समाज अध्यात्माच्या दृष्टीने अजूनही इस्लामी समाज होता.
  • इस्लाम व सामाजिक बिघाड

    जुगार, मदिरापान व स्त्री पुरुषाने अनिर्बंध एकमेकांत मिसळणे, यासारख्या कथित प्रगतिवाद्यांच्या निरर्थक संकटापासून बाजूला होऊन इस्लाम या सर्व गोष्टींवर प्रतिबंध लावतो.
Copyright © 2015 Islamdarshan. All Rights Reserved. [Best viewed in IE 10+, Firefox 20+, Chrome , Safari5+, Opera12+ ]