Islam Darshan

इस्लाम व संस्कृती

Published : Sunday, Feb 14, 2016

इस्लामवर आरोप करणारे हे लोक

हजारो वर्षापूर्वी राहुट्यांत भटक्या लोकांसारखे आज आम्ही जीवन जगावे अशी तुमची इच्छा आहे काय? जंगलात राहणाऱ्या रानटी व अशिष्ट बुद्दू लोकांकरिता इस्लाम उपयुक्त होता व त्यांच्या गरजांना अनुकूल होता. त्यांच्या साधेपणाला साजेसा साधेपणा इस्लाममध्येही होता. पण ध्वनीच्या वेगापेक्षा अधिक वेगाने जाणाऱ्या विमानांच्या, हायड्रोजन बाँबच्या व चित्रपटांच्या या वर्तमान युगात, ईश्वराच्या अस्तित्वावर श्रद्धा व ईमान यावर आधारलेल्या व वर्तमान प्रगतिशील संस्कृतीच्या दर्जावर पूर्णपणे न उतरणाऱ्या व स्थिर गतीहीन व काळाबरोबर जाण्याची क्षमता नसणाऱ्या संस्कृतीला या युगात काही वाव असू शकतो? म्हणून जोपर्यंत आम्ही त्याच्यापासून सुटका करुन घेत नाही तोपर्यंत सुसंस्कृत व प्रगत राष्ट्राच्या मालिकेत आम्ही दाखल होऊ शकत नाही.

काही दिवसांपूर्वी माझी एका इंग्रज विद्वानाशी भेट झाली, तेव्हा इस्लामवरचे हे सारे आरोप व शंकाकुशंका माझ्या मनात घोळू लागले. गेल्या दोन वर्षांपासून इजिप्तमध्ये मुक्कामास असलेल्या राष्ट्रसंघाच्या तज्ञ मंडळींशी या सद्गृहस्थाचा संबंध आला होता. इजिप्शियन शेतकऱ्याचे जीवनमान व राहणीचा दर्जा उंचावण्याचा व त्याकरिता इजिप्शियन सरकारला सहाय्य व मार्गदर्शन करण्याचा या तज्ञ मंडळाचा उद्देश होता. असा उद्देश असून व इजिप्शियन लोकाबद्दल गाढ प्रेम असूनही शिष्टमंडळातील कोणाही सदस्याला त्यांची भाषा येत नव्हती व त्यांच्यापैकी कोणालाही ही भाषा शिकण्याची आवश्यकता वाटली नव्हती. म्हणून इजिप्शियन सरकारकडून मला शिष्टमंडळाच्या व स्थानिक शेतकऱ्याच्या दरम्यान दुभाष्याचे काम करण्यास नियुक्त केले गेले. अशा रीतीने माझी भेट त्या इंग्रज विद्वानांशी झाली.

इजिप्शियन लोक इंग्रजाचा तिरस्कार करतात ही गोष्ट मी पहिल्या भेटीतच त्या इंग्रज साहेबाला सांगितली व पूर्वेतील कोणत्याही देशावर इंग्रजांचे दडपशाहीचे धोरण जोपर्यंत चालू राहील तोपर्यंत ते तिरस्कार करीत राहतील हेही सांगितले. मी त्याला हेही दाखवून दिले की अमेरिकेसारख्या त्यांच्या मित्रापासूनही आम्ही त्रस्त आहोत कारण इजिप्त, पॅलेस्टाइन व आमच्या इतर समस्येच्या बाबतीत आमच्याशी वागण्याची त्यांची रीत अन्यायकारक होती. माझे बोलणे ऐकूण त्याला आश्चर्य वाटले. क्षणभर थांबून त्याने मला म्हटले, ‘तुम्ही कम्युनिस्ट आहात काय?’

यावर मी उत्तर दिले की मी कम्युनिस्ट नसून मुस्लिम आहे व इस्लामच्या रुपाने माझ्याजवळ एक अशी संस्कृती व जीवनपद्धत आहे जी कम्युनिस्ट व भांडवलवाद या दोन्हींपेक्षा कितीतरी उत्तम व श्रेष्ठ आहे. कारण ती संपूर्ण जीवनाशी निगडीत आहे व तिच्यामुळे जीवनातील विविध अंगात एकजिनशीपणा निर्माण होतो.

तीन तास आम्ही आपसात हेच बोलत होतो. शेवटी तो म्हणाला, इस्लामबद्दल तुम्ही जे काही सांगता ते खरे असणे शक्य आहे, अगदी खरे आहे. पण मी स्वतः वर्तमान संस्कृतीच्या फळांपासून वंचित होणे पसंत करीत नाही. मी विमानाने प्रवास करण्याचे सोडून देऊ शकत नाही तसेच रेडिओवरील मंत्रमुग्ध करणाऱ्या संगीतापासूनही तोंड फिरवू शकत नाही. सुखचैनीची ही साधने मी सोडू शकत नाही.’

मी काही क्षण स्तब्ध राहिलो व नंतर म्हटले, ‘पण तुमच्या या सर्व अभिरुचीवर बंदी कोण घालतो?’

‘मग इस्लामचा स्वीकार करण्याचा अर्थ रानटी व भटक्या युगाकडे परत जाणे असा होत नाही काय?’

वर उल्लेख केलेल्या शंकेप्रमाणेच, इस्लामवर आरोप करणारे लोक सामान्यतः अशाच प्रकारचे आरोप करताना दिसतात. ज्या लोकांनी धर्माचा अभ्यास केलेला आहे ते जाणतात की या शंकाकुशंकांमध्ये कसलीही वास्तवता नाही. कारण इस्लामी कारकिर्दीत एक क्षणही असा झाला नाही की जेव्हा इस्लाम प्रगतीच्या अगर सभ्यतेच्या मार्गात अडसर बनून राहिला.
अधिकांश बुद्दू लोकांचा भरणा असलेल्या राष्ट्रास इस्लामने पहिल्यांदा संबोधित केले. ते इतके रानटी व क्रूर अंतःकरणाचे होते,
की खुद्द कुरआनमध्ये त्यांच्या बाबतीत असे सांगितले आहे,

‘हे बुद्दू, अरब सत्यधर्माचा इन्कार करण्यात तसेच वैर व वैमनस्यात अत्यंत कठीण आहेत.’ (अत तौबा, ९७)

त्या रानटी व अशिष्ट बुद्दू लोकांचे एका सुसंस्कृत समाजात व राष्ट्रात रुपांतर घडवून आणून इस्लामने एक महान चमत्कार करुन दाखविला आहे. त्याने केवळ त्यांना सन्मार्ग दाखविला व पशुवत दर्जांपासून वर काढून मानवतेच्या श्रेष्ठ मूल्यांशी व अल्लाहच्या धर्माचे आवाहन करणारे बनवून सोडले. इस्लाम मानवाच्या सभ्यपणाची व मानव आत्म्याच्या पावित्र्याची आश्चर्यजनक क्षमता बाळगतो. या गोष्टीचे हे कर्तव्य अतिस्पष्ट व उज्वल उदाहरण आहे.

संबंधित लेख

  • आज्ञाधारकता आणि कुरआन

    अल्लाहची भक्ती (उपासना, पूजा) हा मानवनिर्मितीचा एकमेव उद्देश आहे. यासाठी प्रेषितांची नियुक्ती केली. असे कार्य (अल्लाहची भक्ती) अनिश्चित आणि अपरिपक्व स्वरूपाचे असू शकतच नाही. हे फक्त पूजापाठ अथवा उपासनापध्दतीपर्यंतच मर्यादित नाही किवा फक्त आज्ञाधारकतेपुरतेच मर्यादितसुध्दा नाही. बुध्दीविवेक आणि कुरआननुसार हे सिध्द आहे. हे बुध्दीविवेकास धरून आहे की ज्या ईश्वराने मनुष्याची निर्मिती केली तोच ईश्वर मालक, पालक आणि शासक आहे आणि तोच एकमेव ईश्वर मानवासाठी पूजनीय आहे. सर्व प्रकारची भक्ती आणि उपासना फक्त त्या एकमेव ईश्वर (अल्लाह) साठीच आहे.
  • दान-धर्म व अल्लाहच्या मार्गात खर्च

    पवित्र कुरआन व हदीसमध्ये नमाजनंतर सर्वांत अधिक महत्त्व अल्लाहच्या मार्गात खर्च करण्यास दिलेले आहे. जकात (अडीच टक्केप्रमाणे दान-धर्म) त्याचेच एक कायदेशीर रूप आहे. नमाजद्वारे मनुष्य ही भावना प्रकट करतो की, त्याने हृदय व मेंदू आणि अवयव व त्याचे अंगप्रत्यांग सर्वकाही अल्लाहसमोर नतमस्तक आहेत आणि अल्लाहच्या मार्गात खर्च करणे, या गोष्टीचे चिन्ह आहे की, तो संपत्तीला आपली मालमत्ता समजत नाही आणि ती त्या प्रत्येक ठिकाणी खर्च करण्यास तयार आहे, जेथे अल्लाहने खर्च करण्याची आज्ञा दिली आहे. अल्लाहच्या मार्गात खर्च करण्याची मागणी पुरुषाकडेही आहे आणि स्त्रियांकडेदेखील. पवित्र कुरआनमध्ये अल्लाहच्या मार्गात खर्च करणाऱ्या पुरुष आणि स्त्रियांना महान मोबदल्याचा वायदा केला गेला आहे.
Copyright © 2015 Islamdarshan. All Rights Reserved. [Best viewed in IE 10+, Firefox 20+, Chrome , Safari5+, Opera12+ ]